Volgens DNB rekenden Nederlandse kaarthouders in de eerste helft van 2026 ruim 25 miljoen keer af bij tankstations in België en Duitsland (+20%), voor circa €1,5 miljard (+32%). Voor inkopers is dit geen consumentennieuws: het bevestigt een structureel pompprijsverschil dat doorwerkt in tankbeleid, tankpasdekking en brandstoftoeslagen van vervoerders. Kernactie: laat je tankpasprovider en vervoerders deze maand aantonen waar werkelijk getankt wordt en op welke prijsbasis je wordt belast.
Wat er feitelijk gebeurt
DNB publiceerde op 28 september 2026 voor het eerst kaartbetalingsdata per uitgavecategorie (Merchant Category Code) en land. Het aantal kaarttransacties bij tankstations in België en Duitsland steeg in H1 2026 met 20% tot ruim 25 miljoen; het afgerekende bedrag met 32% tot ongeveer €1,5 miljard. België groeide het hardst: +33% tot 11,3 miljoen transacties (€593,6 miljoen). Duitsland: +11% tot 14,2 miljoen (€872,4 miljoen). In Nederland daalde het aantal tanktransacties met 3% tot 187 miljoen.
Twee scope-kanttekeningen. De cijfers omvatten ook overige tankstationuitgaven, zoals consumpties en elektrisch laden. En ze meten betaalpassen en creditcards van Nederlandse betaaldienstverleners; of zakelijke tankpassen erin zitten, vermeldt DNB niet. DNB wijst geen oorzaak aan, maar noemt dat benzine- en dieselprijzen in Nederland dit jaar gemiddeld soms tientallen centen hoger lagen dan in de buurlanden. De NOS koppelt de hogere pompprijzen aan de sluiting van de Straat van Hormuz na de aanvallen op Iran eind februari.
Wie direct geraakt wordt
Eerste orde: organisaties met een brandstofgedreven wagenpark — servicebussen, sales-leaseauto's, bouw- en installatieplaatsen, en wegvervoerders — vooral met ritten in de grensregio's of op corridors richting België en Duitsland. Waarschijnlijk niet of nauwelijks geraakt: volledig elektrische wagenparken die op eigen locatie laden, en Randstad-vloten zonder grensritten, waar omrijden het prijsvoordeel opeet. Dat verandert wanneer ritprofielen verschuiven (nieuwe klanten of vestigingen over de grens) of wanneer een tankpascontract wordt verlengd met een beperkter buitenlands acceptatienetwerk.
Het tweede-orde-effect
Orbecta-analyse (niveau C). Het prijsverschil maakt de tanklocatie een kostenvariabele. Voor verladers zit het risico in de brandstoftoeslag: vervoerders op internationale lanes kunnen goedkoper in België of Duitsland tanken, terwijl een toeslagformule die aan een Nederlandse dieselprijs is gekoppeld juist de hogere NL-prijs doorbelast. Dit scenario wordt aannemelijk wanneer (1) het NL-prijsverschil aanhoudt, (2) de toeslagindex een Nederlandse pompprijs volgt en (3) de vervoerder aantoonbaar buiten Nederland tankt. Omgekeerd kan een eventuele accijnswijziging in Den Haag het verschil verkleinen of vergroten; dat is nu niet vastgesteld.
Procurementindicator: het gat tussen de index in je toeslagclausule en de gemiddelde tankprijs op de transactiedata van je vervoerder of tankpasprovider.
Nederlandse procurementimpact
- Direct: brandstofbudgetten van eigen wagenpark en tankpascontracten (acceptatie- en kortingsnetwerk in België en Duitsland).
- Indirect: brandstoftoeslagen in vervoerscontracten op de corridors Rotterdam–Antwerpen en richting het Ruhrgebied.
- Mogelijk: operationele leasecontracten waarin brandstof is inbegrepen, als de lessor het brandstofbudget op NL-prijzen calculeert.
Een tweede aandachtspunt is buitenlandse btw op zakelijk getankte brandstof; die is niet automatisch via de Nederlandse aangifte terug te vragen. Laat de behandeling door je fiscalist bevestigen. Bedrijfsexposure: nog niet berekend — koppel spend- en tankpasdata.
Wat vaststaat en wat nog onzeker is
Wat vaststaat: +20% transacties en +32% bedrag bij Belgische en Duitse tankstations in H1 2026; −3% transacties in Nederland; bron DNB.
Wat nog onzeker is: het zakelijke aandeel (tankpassen mogelijk buiten de data); de oorzaak (DNB wijst die niet aan); de accijnskoers; of H2 het patroon voortzet (Q3 ligt door de zomervakantie doorgaans hoger).
Waar je op moet letten: prijsverschil per liter diesel NL–BE/DE, aandeel buitenlandse transacties in je tankpasexport, en de indexbasis in toeslagfacturen.
Wat je nu kunt doen
- Fleetmanager: vraag binnen twee weken bij je tankpasprovider een transactie-export H1 2026 per land en station op, plus het acceptatie- en kortingsnetwerk in België en Duitsland; besluit daarna of het tankbeleid grensoverschrijdend tanken toestaat op ritten die al in de grensregio plaatsvinden, zonder omrijden.
- Inkoper logistiek: vraag deze maand je vervoerders schriftelijk welke index hun brandstoftoeslag volgt en in welke landen hun trucks op jouw lanes tanken; besluit vóór de Q4-tender of je een andere indexbasis of een periodieke herijking van de toeslagformule inbrengt.
- Finance/fiscaal: vraag binnen 30 dagen je tankpasprovider of zij buitenlandse btw-teruggaaf faciliteren en laat je fiscalist de werkwijze toetsen; besluit of die dienst in het contract wordt opgenomen.
- Contractmanager lease: vraag vóór de eerstvolgende verlenging je leasemaatschappij hoe het brandstofbudget in full-operational-lease wordt gecalculeerd en of buitenlandse tankbeurten zijn toegestaan; besluit dan over nacalculatie- of budgetafspraken.
Hoe Orbecta ondersteunt
Met Contract Intelligence toets je brandstoftoeslag- en indexclausules in vervoers- en leasecontracten; Warroom Prep helpt de toeslagformule in je Q4-tender te heronderhandelen.
Bronnen
Primaire bron: De Nederlandsche Bank — Nederlandse automobilist tankte in eerste helft dit jaar vaker over de grens — 28 september 2026 Onafhankelijke hoofdbron: NOS — Met hoge prijzen aan de pomp tanken Nederlanders vaker in België en Duitsland — 28 september 2026 Aanvullende context: Transport Online — DNB ziet 20 procent meer tankbeurten over de grens — 28 september 2026
Orbecta-analyse op basis van bovenstaande bronnen.