Relevant voor: inkopers en verladers met containerstromen tussen Azië en Noord-Europa via Rotterdam of Antwerpen, met jaar- of indexcontracten bij carriers of expediteurs, of met CIF/DDP-leveringen uit Azië.
De spottarieven Azië–Europa dalen al twaalf weken op rij, mede doordat meer schepen weer door Suez varen. Je vrachtfactuur zakt niet automatisch mee. Contracttarieven volgen pas via hun index of bij verlenging, toeslagen hebben een eigen kwartaalritme en de Suez-terugkeer raakt Noord-Europa nauwelijks. Maersk verhoogde per 1 oktober de emissietoeslag, op import én export. Zet deze maand per factuurregel op een rij welk mechanisme de prijs bepaalt. Breng het verschil met de markt in je Q4-gesprekken en je tender voor 2027.
Wat er feitelijk gebeurt
De spotmarkt daalt. Volgens de World Container Index van Drewry daalde het spottarief Shanghai–Rotterdam op 1 oktober 2026 met 2% naar 3.399 dollar per 40ft-container. Op de route Azië–Europa dalen de tarieven volgens Drewry nu twaalf weken op rij, door zwakke vraag. Drewry noemt de toenemende Suez-passages expliciet als bron van extra effectieve capaciteit. Die extra capaciteit drukt de tarieven verder.
De schepen keren terug, maar niet overal. Volgens WorldCargo News zetten Maersk en Hapag-Lloyd in september vier extra Gemini-diensten terug op de Suez-route: AE5, AE11, AE12 en ME2. Zij sluiten aan bij AE15 en AE19, die al door Suez voeren. AE11 voer op 19 september als eerste westwaarts vanaf Tanjung Pelepas. De vier diensten bedienen onder meer Rotterdam, Londen en Genua. De terugkeer is ongelijk verdeeld. Volgens ChemAnalyst stond de Rode Zee-routing in september op 27% van normaal, gemiddeld over beide richtingen. Op de heenweg Azië–Europa lag dat op 13-25%. Arab News haalt sectorschattingen voor september aan: op Azië–Middellandse Zee ging naar schatting circa 35% van de capaciteit op de heenweg via Suez. Op Azië–Noord-Europa was dat circa 6%. Let op: dat artikel draait om een Egyptische minister, en Egypte heeft belang bij een herstelverhaal voor het kanaal.
De toeslagen bewegen los van de spotprijs. Maersk herberekent zijn emissietoeslag (EMS/ESS) elk kwartaal. Basis is de gemiddelde prijs van Europese emissierechten (EUA) op ICE. Per 1 oktober 2026 geldt het Q4-tarief. Op de importrichting Verre Oosten–Noord-Europa steeg de toeslag van 155 dollar (Q3) naar 170 dollar, of 148 euro, per 40ft droge container. Op de exportrichting Noord-Europa–Verre Oosten steeg hij van 103 naar 114 dollar. Bij de Q1-publicatie koppelde Maersk de hogere toeslag voor 2026 aan EU ETS: rederijen moeten dit jaar 100% van hun uitstoot afdekken, tegen 70% in 2025.
Andere toeslagen dalen wel. Maersk stopte per 17 september met de LCL-piekseizoentoeslag (PSS) van Azië naar Noord-Europa en de Middellandse Zee. Eind juli herzag Maersk de piekseizoentoeslag voor containers nog. De carrier wees toen op de omvaart via Kaap de Goede Hoop en minder effectieve capaciteit.
Structurele drivers
Routing bepaalt capaciteit. De omvaart via de Kaap houdt schepen langer onderweg. Daardoor is er per week minder capaciteit beschikbaar. Elke dienst die terug naar Suez gaat, maakt schepen vrij. Drewry ziet dat al terug in de tarieven. Op Azië–Noord-Europa is de terugkeer echter beperkt, dus het effect zit vooral op de Middellandse Zee.
Regelgeving zet een vloer onder de toeslagen. De emissietoeslag hangt aan de EUA-prijs en aan de infasering van EU ETS. Een kortere route verandert die formule niet vanzelf. Maersk publiceert de toeslag per handelsroute en per kwartaal, niet per gevaren route.
Carriers sturen actief op prijs. Volgens Drewry willen carriers in de tweede helft van oktober hogere FAK-tarieven invoeren. FAK staat voor één tarief voor alle soorten lading. Drewry noemt het slagen daarvan onzeker. Daarnaast schrappen carriers afvaarten. Drewry telde op 1 oktober vijf blank sailings op Azië–Europa voor de week erna, tegen zes in de week ervoor.
Veiligheid blijft de voorwaarde. Maersk koppelt elke routewijziging aan stabiliteit in de Rode Zee. Volgens Seatrade Maritime rukten de Houthi's half september militair op tot aan de kust van Bab el-Mandeb. De terugkeer is dus omkeerbaar.
Wie direct geraakt wordt
Direct: importeurs van containerlading uit China en Zuidoost-Azië via Rotterdam of Antwerpen. Denk aan machinebouw, elektronica, consumentengoederen en chemische tussenproducten. Wie spot of via een index koopt, ziet de daling als eerste. Wie een vast jaartarief heeft, ziet tot de herziening of verlenging niets.
Direct: wie bij Maersk boekt met de emissietoeslag als aparte post. Importeurs uit Azië betalen per 1 oktober 170 dollar per 40ft droog, 15 dollar meer dan in Q3. Exporteurs naar Azië betalen 114 dollar, 11 dollar meer. Terwijl de spotprijs daalt, stijgt deze toeslag dus.
Indirect: inkopers die CIF of DDP uit Azië kopen. De leverancier betaalt dan de zeevracht en rekent die door in de stuksprijs. Een lagere vracht komt pas bij jou als de leverancier zijn prijs herziet.
Waarschijnlijk niet direct geraakt: wie vooral binnen Europa inkoopt, wie luchtvracht gebruikt en wie droge bulk of tankers inzet. Die markten hebben een eigen prijsvorming. Zij voelen dit wel bij een contractverlenging met Aziatische leveranciers, of als zij overstappen op zeevracht uit Azië.
Het tweede-orde-effect
Orbecta-analyse. De keten loopt zo: meer Suez-passages → meer effectieve capaciteit op Azië–Europa → dalende spottarieven → druk op contract- en indextarieven. Drie scenario's bepalen of die doorwerking doorzet.
Scenario 1: de terugkeer naar Suez breidt uit naar Noord-Europa. Als meer diensten naar Rotterdam en Antwerpen in Q4 via Suez varen, kunnen in de overgangsweken schepen van beide routes tegelijk aankomen. Kaap-schepen die eerder vertrokken, vallen dan samen met snellere Suez-schepen. Dat kan pieken geven bij de terminals en langere wachttijden voor binnenvaart en truck. De zeevracht daalt dan, maar de kosten aan land kunnen tijdelijk stijgen door wachttijd en opslag.
Scenario 2: de FAK-verhogingen slagen. Als carriers in de tweede helft van oktober hun FAK-tarieven doorzetten, stopt de daling van de spotmarkt. Indexcontracten met een maandelijkse peildatum nemen die stijging dan bij de volgende peiling mee. Jaarcontracten blijven gelijk. De onderhandelingsruimte voor 2027 wordt dan kleiner dan de huidige spotprijs suggereert.
Scenario 3: de veiligheid verslechtert. Als carriers diensten terugzetten naar de Kaap, daalt de effectieve capaciteit weer. Dan kunnen nieuwe piekseizoentoeslagen volgen, zoals Maersk in juni invoerde. Een voorraadplanning die rekende op kortere transittijd, klopt dan niet meer.
Procurementindicatoren: de wekelijkse WCI-notering Shanghai–Rotterdam, het aantal blank sailings op Azië–Europa, carrier-advisories over routing per dienst, de kwartaalherziening van de emissietoeslag en de wachttijden voor binnenvaart in Rotterdam.
Nederlandse procurementimpact
Contractclausules: welk mechanisme bepaalt je tarief
Een jaartarief zonder herzieningsclausule blijft staan tot de verlenging. De spotdaling raakt je dan pas bij de volgende tender. Een indexcontract volgt de markt met de vertraging van de peildatum. Bij een maandelijkse peildatum op de WCI zie je de daling binnen een maand. Bij een kwartaalpeiling duurt dat tot drie maanden. Toeslagen zoals EMS en BAF (brandstoftoeslag) staan vaak los van het basistarief. Die bewegen op het ritme van de carrier, niet op dat van de spotmarkt.
Leveranciersgesprekken: CIF- en DDP-prijzen kunnen oude vracht bevatten
Direct: koop je CIF of DDP uit Azië, dan zit een vrachtcomponent in je stuksprijs. Die kan berekend zijn op het tarief van het moment van offreren. Offreerde je leverancier in het voorjaar of de zomer, dan rekent hij mogelijk met een hoger vrachtniveau dan de huidige spot. Vraag daarom een uitsplitsing van de vrachtcomponent. Dat geeft je een feitelijk argument in het Q4-prijsgesprek. Een prijsaanpassing afdwingen kan alleen als je contract daar ruimte voor biedt; anders breng je het in bij de volgende prijsronde.
Toeslagen: emissietoeslag rekent niet per gevaren route
Direct: Maersk berekent de emissietoeslag per handelsroute op basis van de EUA-prijs. Orbecta-analyse: een schip via Suez vaart korter en verbruikt minder brandstof dan via de Kaap, maar die besparing zie je niet terug in een toeslag die per handelsroute is vastgesteld. Voor importeurs geldt nu de hogere Q4-toeslag van 170 dollar per 40ft, voor exporteurs 114 dollar.
Sourcing-mix en voorraad: transittijd telt pas bij bevestigde routing
Als een dienst naar Rotterdam aantoonbaar via Suez vaart, wordt de transittijd korter. Dan heb je minder voorraad onderweg nodig. Op Azië–Noord-Europa ging in september naar sectorschattingen circa 6% van de capaciteit via Suez. Rekenen met kortere doorlooptijd voor al je Azië-import is dus te vroeg. Doe dat per dienst, op basis van het advisory van je carrier.
Budget en risico: valuta en omkeerbaarheid
Indirect: spottarieven noteren in dollars, en Maersk publiceert de importtoeslag in dollars en euro's. Bij dollarposten hangt je factuur in euro's ook af van de wisselkoers op het factuurmoment. Bouw je budget 2027 voor die posten daarom op in dollars plus een koersaanname, niet als vast eurobedrag per container. Houd daarnaast een buffer aan voor het scenario dat diensten terug naar de Kaap gaan.
Wat vaststaat en wat nog onzeker is
Wat vaststaat
- Het spottarief Shanghai–Rotterdam stond op 1 oktober 2026 op 3.399 dollar per 40ft, na twaalf weken daling op Azië–Europa (Drewry).
- Maersk en Hapag-Lloyd zetten in september vier extra Gemini-diensten terug op de Suez-route, met onder meer Rotterdam in de rotatie.
- Maersks emissietoeslag is per 1 oktober 2026 170 dollar per 40ft droog op Verre Oosten–Noord-Europa (Q3: 155) en 114 dollar op Noord-Europa–Verre Oosten (Q3: 103).
- Maersk stopte per 17 september met de LCL-piekseizoentoeslag Azië–Europa.
Wat nog onzeker is
- Of carriers de FAK-verhogingen in de tweede helft van oktober doorzetten.
- Of de Suez-terugkeer uitbreidt naar meer diensten op Azië–Noord-Europa.
- Hoe lang de veiligheidssituatie rond Bab el-Mandeb stabiel blijft.
- Of de overgang tussen Kaap- en Suez-routing tot pieken bij terminals in Rotterdam en Antwerpen leidt.
Waar je op moet letten
- WCI Shanghai–Rotterdam, elke donderdag.
- Aantal blank sailings op Azië–Europa in de Cancelled Sailings Tracker van Drewry.
- Routing-advisories per dienst van je carrier.
- De Q1 2027-herziening van de emissietoeslag. Maersk publiceerde de Q1 2026-toeslag op 1 december 2025.
- Wachttijden voor binnenvaart en truck bij je terminal in Rotterdam of Antwerpen.
Bedrijfsexposure: nog niet berekend. Koppel spend- en leveranciersdata.
Wat je nu kunt doen
- Deze maand: vraag je carrier of expediteur per lane welke index, peildatum en herzieningsritme je basistarief volgt. Zet het naast de WCI Shanghai–Rotterdam van 1 oktober. Heeft je contract een review-clausule, toets dan of je die kunt inroepen.
- Deze maand: vraag je Aziatische CIF- en DDP-leveranciers schriftelijk welk vrachttarief in hun huidige stuksprijs zit. Besluit daarna of je de vrachtdaling inbrengt in je Q4-prijsgesprek.
- Dit kwartaal: vraag je carrier voor elke dienst naar Rotterdam of Antwerpen of die via Suez of de Kaap vaart. Pas pas daarna je doorlooptijden en veiligheidsvoorraad per dienst aan.
- Bij je tender 2027: kies voor zeevracht tussen een vast tarief, een indexcontract of een mix. Leg in die tender vast hoe EMS en BAF worden berekend en herzien; binnen het lopende contract kun je dat niet wijzigen.
Hoe Orbecta ondersteunt
Contract Intelligence leest per vrachtcontract uit welke index, peildatum en toeslagclausules gelden. Claim Check toetst of de vrachtcomponent in een leveranciersprijs aansluit op de actuele markt. Supply Risk Index volgt de routing en de veiligheid op de corridor Azië–Rotterdam. Warroom Prep zet de cijfers klaar voor je Q4-gesprek en de tender 2027.
Bronnen
- Primaire bron: Maersk — Emissions Surcharge (EMS/ESS), Q4 2026 — 1 september 2026
- Primaire bron: Maersk — Emissions surcharge (EMS/ESS) 2026, Q3 2026 — 1 juni 2026
- Primaire bron: Maersk — Emissions Surcharge (EMS/ESS), Q1 2026 — 1 december 2025
- Primaire bron: Maersk — Revision of Peak Season Surcharge (PSS) from Far East Asia to North Europe and Mediterranean (E1W/E2W) — 28 juli 2026
- Primaire bron: Maersk — Implementation of Peak Season Surcharge (PSS) from Far East Asia to North Europe and Mediterranean (E1W/E2W) — 25 mei 2026
- Primaire bron: Maersk — Stoppage of LCL Peak Season Surcharge (PSS) from Far East Asia to North Europe and Mediterranean (E1W/E2W) — 16 september 2026
- Marktonderzoek: Drewry — World Container Index - 01 Oct — 1 oktober 2026
- Aanvullende context: WorldCargo News — Maersk, Hapag-Lloyd step up Suez routings — 15 september 2026
- Aanvullende context: Seatrade Maritime — Gemini brings four services back to Red Sea - Suez route — 14 september 2026
- Aanvullende context: ChemAnalyst — Red Sea Routing Hits 27% Normalization as Gemini Adds Four More Services Back to Suez — 18 september 2026
- Aanvullende context: Arab News — Suez Canal recovery is critical to global trade and economic growth: Egyptian minister — datum niet gespecificeerd
Orbecta-analyse op basis van bovenstaande bronnen.