Sinds de escalatie in het Midden-Oosten eind februari 2026 herprijst de Londense verzekeringsmarkt het oorlogsrisico voor de Perzische Golf. Volgens S&P Global Commodity Insights piekte de Additional War Risk Premium (AWRP) voor tankers begin maart rond 2,5% van de cascowaarde per zeven dagen en zakte die naar circa 1% eind maart. Dit raakt vooral inkoop van Golf-crude, LNG en petrochemische feedstock — niet je gemiddelde Azië-containerimport. Kernactie: controleer per Golf-gerelateerde zending of hij via Hormuz loopt en wie de oorlogsrisico-opslag draagt.
Wat er feitelijk gebeurt
De kern is een verzekeringsschok op één corridor, geen algemene vrachtcrisis.
- Niveau A (bevestigd). Volgens S&P Global Commodity Insights bereikte de Additional War Risk Premium voor tankers die de Perzische Golf oversteken eerder in maart 2026 ongeveer 2,5% van de cascowaarde (Hull & Machinery) per zeven dagen, en zakte die in de week eindigend op 27 maart 2026 naar circa 1% doordat meer schepen de Straat van Hormuz weer passeerden. Dat is de metriek: een percentage van de cascowaarde per periode van zeven dagen, dus een reisgebonden kostenpost bovenop de normale premie.
- Niveau A (gerapporteerd). Vóór het conflict lag de oorlogsrisicopremie voor een Hormuz-transit volgens marktrapportage rond 0,25% van de scheepswaarde; begin maart 2026 werd rond 3% gemeld. Over een periode van drie maanden spreekt het Middle East Observer van een stijging tot circa 1.000%. Deze cijfers komen uit context-/marktbronnen, niet uit een officiële toezichthouderspublicatie.
- Niveau A (gerapporteerd). Volgens het World Economic Forum heeft de Joint War Committee van de Lloyd's Market Association haar aanwijzing "hoog risico" uitgebreid tot de gehele Perzische Golf, en hebben grote verzekeraars dekking geschorst of opnieuw geprijsd. Het WEF meldt dat vóór de oorlog gemiddeld 178 schepen per dag de Straat van Hormuz passeerden en dat het verkeer naar verluidt met circa 95% is gedaald.
- Niveau B (operationele bevestiging). Volgens een rapport van reinsurance-broker Howden Re (27 maart 2026) kostte het verzekeren van een referentietanker circa USD 250.000 tot USD 375.000 per reis, en zijn sinds het begin van het conflict ten minste 9 tot 15 tankers beschadigd geraakt.
De schok zit niet in de olieprijs zelf maar in de prijs én de beschikbaarheid van de verzekering die het transport mogelijk maakt.
De genoemde bedragen en percentages zijn in USD en peildatums liggen in maart 2026; de situatie is een bewegend doel en de premies waren eind maart al fors lager dan de piek.
Structurele drivers
Het listing-mechanisme. Oorlogsrisico wordt grotendeels onderschreven op de Londense markt. Wanneer de Joint War Committee een gebied toevoegt aan of uitbreidt binnen de lijst met "hoog-risicogebieden", verhogen verzekeraars vrijwel automatisch de premie of eisen ze aanvullende dekking. Dat verklaart waarom een premie in dagen kan vertienvoudigen en, zoals de S&P-cijfers laten zien, ook weer kan halveren zodra de risicoperceptie kantelt.
Baseline-reset na twee chokepoint-crises. Howden Re karakteriseert de opeenvolging Rode Zee (2024–2025) en Hormuz (2026) als een structurele herprijzing van marine war risk — een nieuw basisniveau in plaats van een tijdelijke piek. Voor inkoop betekent dat: zelfs na de-escalatie is de kans reëel dat de premies boven het pre-2024-niveau blijven hangen. Dit is een analyse van de broker, geen vastgestelde toekomst.
Verzekeraar van laatste redmiddel. Het WEF beschrijft hoe overheden bij het opdrogen van commerciële dekking optreden als achtervang. Voor de inkoper is de les dat dekking, niet alleen prijs, de bindende factor kan worden: als tankers geen verzekering krijgen, varen ze niet — en dan is geen enkele opslag relevant meer.
Wie direct geraakt wordt
Eerste-orde — direct exposed:
- Charteraars en kopers van Golf-crude, olieproducten en LNG met herkomst Saoedi-Arabië, Irak, Koeweit, Qatar, de VAE of Iran, waarvan de lading via Hormuz vaart.
- Kopers van petrochemische feedstock en basischemie (nafta, LPG, methanol, ammoniak) uit Golf-productie.
- Golf-gebonden containerstromen naar/van hubs als Jebel Ali (VAE), voor zover die via Hormuz lopen.
Wie waarschijnlijk NIET direct geraakt wordt:
- De gemiddelde Azië–Europa containerimporteur. Het gros van dat verkeer (China, Zuidoost-Azië) vaart via Suez/Rode Zee of om Kaap de Goede Hoop — níet via Hormuz. Wie uit China importeert, voelt Hormuz niet rechtstreeks (die keten kent zijn eigen Rode Zee-problematiek).
- Voorwaarde waaronder zij alsnog geraakt worden: als een deel van je toelevering — grondstof, halffabricaat of verpakking — Golf-origine is, of als je leverancier Golf-feedstock verwerkt en die kosten doorbelast. Dan loopt de exposure indirect via de toeleverketen.
Het tweede-orde-effect
De keten die de NL-inkoper moet volgen:
- Directe gebeurtenis: JWC breidt hoog-risicoaanwijzing uit → verzekeraars herprijzen AWRP.
- Eerste-orde-effect: hogere reisgebonden verzekeringskosten voor tankers en Golf-gebonden schepen; tijdelijk minder doorvaart.
- Tweede-orde-effect: de opslag kan via de vrachtketen worden doorbelast en zo de landed cost van Golf-crude, LNG en feedstock verhogen — met mogelijke druk op de marges van chemie- en energie-intensieve afnemers.
- Voorwaarde: dit effect ontstaat vooral wanneer de premies verhoogd blijven én de afnemer op CIF/CFR-basis koopt of via een leverancier zit die de opslag contractueel mag doorbelasten. Bij FOB en eigen vervoerregie ligt de opslag primair bij de koper zelf.
- Procurementindicator: volg de AWRP als percentage van de cascowaarde, de JWC-listingstatus, het aantal Hormuz-doorvaarten, oorlogsrisico- en bunkertoeslagen op je facturen, en de spreads op Golf-versus-niet-Golf feedstock.
Het volume- en prijseffect is geen automatisme: het hangt af van uitgestelde aankopen, voorraadniveaus, herkomstsubstitutie en de reactie van raffinaderijen en handelshuizen.
Nederlandse procurementimpact
Rotterdam is de grootste haven van Europa en een centraal knooppunt voor ruwe olie, olieproducten en LNG; Antwerpen en de ARA-regio vormen samen een van de grootste petrochemische clusters ter wereld. Voor zover feedstock en energie Golf-origine hebben, is de NL/EU-praktijk indirect blootgesteld. De concrete bedrijfsexposure is hier niet becijferd — koppel je eigen spend- en leveranciersdata aan herkomst.
Contractclausules
Screen je feedstock-, energie- en vrachtcontracten op de bepalingen die nú activeren: war-risk surcharge, general average, force majeure, hardship en prijsherzienings-/indexatieclausules. Let op de Incoterm: onder CIF/CFR regelt de verkoper vervoer en verzekering, maar oorlogsrisico-opslagen worden vaak als aanvullende post doorberekend; onder FOB draagt de koper het vervoersrisico. Een vaste prijs beschermt niet automatisch — materiaal- en oorlogsrisico-toeslagen, beschikbaarheidsvoorbehouden en beperkte prijsvaliditeit kunnen alsnog doorwerken. Laat de exacte werking juridisch verifiëren; dit is geen juridisch oordeel.
Leveranciersgesprekken
Vraag leveranciers om onderbouwing van elke opslagfactuur: welke corridor, welke peildatum, welke index of premie, welk aandeel van de lading het betreft. Een oorlogsrisico-opslag die op de hele orderwaarde wordt gelegd terwijl slechts een deel via Hormuz voer, is bespreekbaar.
Sourcing-mix
Verken herkomstdiversificatie voor blootgestelde feedstock (bijvoorbeeld naar VS-Golfkust, West-Afrika of Noordzee-productie). Alternatieven zijn niet inwisselbaar: vergelijk op prijs, kwaliteit/specificatie, doorlooptijd, kwalificatie-tijd en logistieke aansluiting op je verwerkingslocatie, en benchmark op die criteria in plaats van blind te switchen.
Claimverdediging
Reken op leveranciersclaims met oorlogsrisico of overmacht als grondslag. Toets of de aangevoerde grondslag de exacte corridor en periode dekt, of de opslag herleidbaar is tot een benchmark, en of de doorbelasting contractueel is toegestaan.
Budget en risico
Bepaal je exposure met eigen data: welk deel van je feedstock-/energiespend is Golf-origine, en over welke Incoterms loopt dat. Neem de USD-denominatie mee — premies en veel feedstock worden in dollars afgerekend, dus FX-beweging telt mee in de EUR-landed cost.
Wat vaststaat en wat nog onzeker is
Wat vaststaat: de AWRP voor Golf-tankers is in maart 2026 fors gestegen (volgens S&P Global rond 2,5% van de cascowaarde per zeven dagen op de piek) en daarna gedaald naar circa 1% eind maart; de JWC-aanwijzing is volgens het WEF uitgebreid tot de gehele Perzische Golf; er zijn volgens Howden Re ten minste 9–15 tankers beschadigd.
Wat nog onzeker is: de exacte, actuele premiehoogte per scheeps- en vlagcategorie; hoe lang het verhoogde niveau aanhoudt; en de doorwerking naar landed cost per productgroep. Een primaire, officiële bevestiging (de letterlijke JWC-listingtekst of een overheids-/toezichthoudersbesluit) is voor dit artikel niet direct geraadpleegd — behandel dit daarom als aandachtssignaal, niet als acuut leveringsalarm.
Waar je op moet letten: AWRP als % van de cascowaarde, JWC-listingstatus, aantal Hormuz-doorvaarten per dag, oorlogsrisico- en bunkertoeslagen op facturen, en de prijsspread tussen Golf- en niet-Golf feedstock.
Wat je nu kunt doen
- (Deze maand — procurement + logistiek) Vraag je expediteur/carrier schriftelijk op of je Golf-gerelateerde zendingen (herkomst/bestemming VAE, Saoedi-Arabië, Qatar, Koeweit, Irak) via Hormuz lopen, welke oorlogsrisico-opslag actueel wordt gerekend en op welke Incoterm-basis. Besluit: bepaal of de opslag contractueel voor jouw rekening is.
- (Deze maand — contractmanager/legal) Laat feedstock-, energie- en vrachtcontracten screenen op war-risk surcharge, general average, force majeure, hardship en prijsherziening, en vraag de leverancier om onderbouwing van elke opslagfactuur. Besluit: welke opslagen accepteer je, welke betwist je.
- (Dit kwartaal — category manager) Vraag bij je crude-, nafta-, LNG- of petrochemieleverancier de herkomstmix en alternatieve laadhavens op, met vergelijkingscriteria (prijs, specificatie, doorlooptijd, kwalificatie). Besluit: of gedeeltelijke herkomstdiversificatie zinvol is.
- (Dit kwartaal — finance/treasury) Bereken de exposure door spend- en leveranciersdata aan Golf-origine te koppelen, inclusief USD-FX. Besluit: wel of niet hedgen of een kostenbuffer aanhouden.
- (Deze maand — risk) Definieer trigger-indicatoren (AWRP-niveau, JWC-listing, Hormuz-doorvaart) en een escalatiedrempel. Besluit: wanneer je sourcing-plan B activeert.
Hoe Orbecta ondersteunt
Orbecta koppelt deze corridor-ontwikkeling aan je eigen inkoop. De Supply Risk Index monitort de Hormuz-corridor en de premieontwikkeling; Contract Intelligence legt bloot welke van je feedstock- en vrachtcontracten war-risk-, force majeure- en hardshipclausules bevatten en onder welke Incoterm; Claim Check toetst binnenkomende oorlogsrisico- en overmachtclaims op corridor, periode en herleidbaarheid voordat je betaalt.
Bronnen
Marktonderzoek: S&P Global Commodity Insights — "War risk insurance cost off highs but still elevated in Persian Gulf" — 30 maart 2026.
Operationele bevestiging: Howden Re — "Strait of Hormuz" report (Business Intelligence) — 27 maart 2026.
Aanvullende context: World Economic Forum — "What stopping war-risk insurance in the Strait of Hormuz tells us" — april 2026; Middle East Observer — "Insurance, Not Oil, Is Becoming the Iran War's Biggest Trade Shock" — 3 juni 2026.
Orbecta-analyse op basis van bovenstaande bronnen.